Psary - gmina Trzebinia

Święto Trzech Króli

Jedno z najważniejszych świąt w Kościele Katolickim, Objawienie Pańskie, przez polską tradycję nazywane jest Świętem Trzech Króli. Jest po Wielkanocy i Bożym Narodzeniu najstarszym świętem, obchodzonym od IV wieku naszej ery.

 

 

 

 

Czytaj więcej: Święto Trzech Króli

Andrzejki

andrzejki

Woskowa wydrapywanka - Psary, lata 60. XX wieku.

Andrzejki (znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki) – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki).

Czytaj więcej: Andrzejki

Śmigus - dyngus

Dyngus u ludu w MiechowskiemZ Poniedziałkiem Wielkanocnym związanych jest wiele ludowych i lokalnych tradycji między innymi Emaus, dziady śmigustne czy Z kurkiem po dyngusie. Najbardziej znany jest jednak śmigus-dyngus. Tradycja ta ma korzenie przedchrześcijańskie. Do XV wieku śmigus i dyngus były odrębnymi zwyczajami, z czasem połączyły się w jeden. Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach oraz wzajemnym oblewaniu się wodą. Dyngus wywodzi się od zwyczaju składania sobie wzajemnych wizyt wraz z podarunkiem. Następnie przerodził się w wykupywanie od podwójnego śmigusowego lania. Dziś ze starych tradycji zostało już przeważnie tylko polewanie wodą. (PM)

Święcenie pokarmów

 

Święcenie pokarmów w Psarach rok 1965

Tradycja obrzędu święcenia potraw sięga w Polsce czasów średniowiecza. Pierwotnie święcenie odbywało się w domach wiernych. Ksiądz święcił wszystko co miało znaleźć się na świątecznym stole. Czynności te zajmowały proboszczom zbyt dużo czasu i biskupi nakazali święcenie potraw w kościele. Poza Polską tradycja ta jest kultywowana w niektórych alpejskich rejonach Austrii i Niemiec (Tyrol, Karyntia, Styria, Bawaria). W Wielką Sobotę święci się także ogień i wodę. Poświęcony ogień symbolizuje światło chrystusowe, a obrzęd ten wprowadzono w Polsce w XV wieku. Do ludowej tradycji w naszych okolicach należało również potrząsanie drzewami w sadach, gdy w czasie mszy odezwały się dzwony. Miało to gwarantować bogate zbiory. (PM)

Czytaj więcej: Święcenie pokarmów

Niedziela Palmowa

Niedziela ta rozpoczyna Wielki Tydzień. Obchodzimy ją na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Główną uroczystością Niedzieli Palmowej jest święcenie i procesja z palmami. Po raz pierwszy procesje z palmami obchodzili w VI wieku chrześcijanie jerozolimscy, z czasem przyjęły się one w całym Kościele. Samo święcenie palm do liturgii Kościoła wprowadzono w XI wieku. W naszym regionie z Niedzielą Palmową łączy się zwyczaj połykania bazi wierzbowej. Wierzono, że uchroni to duszę, a przede wszystkim ciało (aby gardło nie bolało ). Z poświęconych palm robiono także w Wielki Czwartek krzyże, które następnie w Wielki Piątek, przed wschodem słońca, zatykano na szczycie dachu. Miało to chronić dom przed pożarem. (PM)