Psary - gmina Trzebinia

Zaczęło się nad Psarami - 1 września 1939 r.

sam1 

W pierwszym numerze psarskiego miesięcznika ,,Między Nami" bardzo zainteresowała mnie rozmowa z panem Władysławem Gąsiorem. Wspomina w niej historię z pierwszego września 1939 roku. Nadlatujący od strony Trzebini samolot niemiecki zaczął do niego strzelać. W tym momencie od strony Nowej Wsi nadleciał pojedynczy polski myśliwiec. Rozpoczęła się walka...

 

Rys. Roy Grinnell.jpeg - Kopia
 

Tenże samolot z biało-czerwonymi szachownicami pilotował podporucznik Władysław Gnyś z 121. krakowskiej eskadry myśliwskiej. Po krótkim pościgu pilot zestrzelił niemieckiego Dorniera Do 17, ale nie jednego. W Żuradzie spadły dwie takie maszyny! Warto wspomnieć, że były to pierwsze hitlerowskie samoloty zniszczone przez alianckiego (polskiego) lotnika w czasie drugiej wojny światowej. Według najbardziej prawdopodobnej wersji, wrogie maszyny wpadły na siebie. Raport jednoski wspomina, że niemieccy lotnicy z 7. eskadry pułku KG77 ponieśli śmierć. Wieczorem zaś dokumenty z samolotów były już w eskadrze.

gnys6

Władysław Gnyś 

Pan Władysław zapamiętał, iż na drugi dzień przyjechał na motorze polski pilot nazwiskiem Bajan, aby zobaczyć wrak samolotu(ów). Bajan nie brał udziału w tej walce, niemniej jest znany jako wybitny pilot sportowy i wojskowy drugiej Rzeczypspolitej. Władysław Gnyś po kampanii wrześniowej udał się do Francji, a następnie Wielkiej Brytanii, gdzie latał w polskich jednostkach. Po wojnie wyemigrował do Kanady. W 1989 odwiedził Żuradę. Zmarł w 2000 roku. Jego imieniem nazwano tamtejszą szkołę podstawową. Tak to dzięki wspomnieniom pana Władysława Gąsiora mogłem poznać kawałek ciekawej polsiej historii. Choć z drugiej strony nie wszystko w niej jest jasne. Na przykład nie wiem z tego artykułu, czy był to samolot jedno czy dwusilnikowy. Gnyś zestrzelił maszyny dwusilnikowe, zaś takie sporadycznie atakowały cele naziemne z broni pokładowej. Być może pan Władysław zapamiętał wcześniejszą nierozstrzygniętą potyczkę Gnysia z popularnym sztukasem JU 87. Ze wspomnień wynika zaś, że zwycięska walka polskiego pilota rozpoczęła sie od kontaktu wzrokowego nad Psarami. Poznaliśmy więc ciekawy przyczynek do historii Psar. W zagranicznych zbiorach Internetu wyszukałem trzy zdjęcia zestrzelonych w Żuradzie maszyn niemieckich. Z niecierpliwością czekam na kolejne wspomnienia.(TP)

sam2

sam3

sam4 

Uroczysta inauguracja roku szkolnego w SP imienia Władysława Gnysia w Żuradzie- kliknij na filmik

Relacja świadka zestrzeleń ppor.Gnysia w Żuradzie- kliknij na film

gnys